Kunstmatige intelligentie in logistiek: niet langer toekomstmuziek

Glowing stribes on a road at night

De vraag is op welke manier de logistieke sector – al dan niet in combinatie met Transporeon-oplossingen - zich zal ontwikkelen met het oog op Industrie 4.0. Kunstmatige intelligentie in logistiek? Nog nauwelijks. Bestaat er een Logistiek 4.0?

Hopelijk houdt zowel elke logistiek dienstverlener als transporteur zich hiermee binnenkort bezig. Transporteurs lijken op het gebied van het analyseren van de kansen en de gevolgen die zich voordoen in de nabije toekomst wel iets achter te lopen op andere vakgebieden. Ook lopen ze niet vooruit waar het aankomt op het implementeren van vooruitstrevende IT-oplossingen. Dat is overigens niet erg verrassend en vermoedelijk het gevolg van het volgen van de beslissingen en de eisen van hun (soms moeilijk doende) klanten.

In hoeverre de toekomst van transporteurs en logistiek dienstverleners afhangt van wat er met kunstmatige intelligentie in logistiek en Industrie 4.0 bedoeld wordt, is daarmee gerechtvaardigd. In deze blogpost zal ik uiteenzetten hoe ik de grote lijnen zie van de huidige en toekomstige ontwikkelingen

Industrie 4.0 staat voor doorbraak

De benaming Industrie 4.0 staat voor een absolute doorbraak op het gebied van kunstmatige intelligentie. We zijn voor het eerst in staat om met systemen te werken die zijn voorzien van een bijna menselijke complexiteit. Het zijn systemen die veilig kunnen bewegen in alledaagse omstandigheden en dus niet langer slechts in laboratoriumsituaties. Een voorbeeld hiervan is de zelfrijdende auto van Google, die op basis van een zelflerend systeem door het verkeer van Los Angeles rijdt en daarbij continu onafhankelijk van mensen beslissingen neemt. De IBM supercomputer Watson, die in 2011 het spelletje Jeopardy wist te winnen, is een ander voorbeeld. Watson doorzocht daarbij alle op het internet beschikbare databases en vergaarde op die manier een enorme kennis. Tegelijkertijd moest Watson kunnen omgaan met ondubbelzinnige en tegenstrijdige kennis, aangevuld met vage bronnen, exact zoals mensen wanneer ze alledaagse beslissingen en afwegingen moeten maken.

Alles is met alles verbonden

Minstens zo belangrijk: vandaag de dag zijn we in staat tot het ontwikkelen en combineren van groepen technologische systemen die onderling gegevens uitwisselen. Alles is verbonden met alles, iedereen, altijd en overal. Dit tezamen zorgt voor collectieve intelligentie. De achterliggende systemen kunnen hun individuele sensordata real-time uitwisselen, wat ertoe leidt dat niet alleen te communiceren valt dat de lucht blauw is, maar zelfs de precieze tint blauw is door te geven. Dit zorgt voor een bepaalde snelle en uitgebreide vorm van intelligentie waarover we als mensen niet beschikken.

Volgende digitale revolutie

In deze doorbraken ligt voor mij ook de essentie van de vierde Industriële Revolutie. De introductie van de stoommachine rond 1750, maar ook het realiseren van grote energiecentrales, werd gezien als een energierevolutie. De ene lokaal, de andere wereldwijd. Het steeds breder inzetten van computers op het gebied van productie en administratie is een revolutie die startte in de jaren zeventig. Sindsdien is het gebruik ervan enorm gegroeid. Vandaag staan we middenin de volgende digitale revolutie. We zien hoe wereldwijde informatienetwerken en intelligentie zich ontwikkelen. En we zijn getuige van een trend waarbij autonome systemen leren. Ook is daarbij niet langer de hand van de maker zichtbaar. Ze zijn totaal anders dan vroeger en zelflerend zoals de zelfrijdende auto van Google.

De toekomst voor Logistiek 4.0

Wat betekent dit alles voor de logistieke sector? De veranderingen zullen zeker niet op elk gebied even snel gaan. In het Transporeon-onderzoek naar de toekomst van de transport en logistieke sector hebben we belangrijke partijen in de industrie gevraagd naar waar ze optimalisatiepotentie zien voor hun bestaande processen. Naar aanleiding hiervan lijkt de toekomst van Logistiek 4.0 te liggen in het omarmen van big data met als doel het optimaliseren van business processen en het starten van nieuwe businessmodellen. Op de middellange termijn zullen autonome systemen, zoals autonome trucks, schepen en slimme ladingen de grootste impact hebben.

Van big data naar smart data

Laten we eens kijken naar de huidige staat van big data binnen Logistiek 4.0. Veel data is al beschikbaar dankzij het gebruik van mobiele telefoons of is in elk geval zonder al teveel moeite te verzamelen. De data dient daarom vooral te worden samengebracht in de cloud. Toch heeft dit nog niet tot al teveel winst geleid. Aanvullende stappen zijn nodig. Bij de tweede stap moet de data ook toegankelijk gemaakt worden voor niet-menselijke systemen in het kader van omnichannel management. Er dient een verscheidenheid aan interfaces te zijn. Maar: de complexiteit van de data neemt toe. Zodoende is het wel belangrijk dat er zekerheid is over de rechten en de toegang tot de data en dat deze specifiek zijn toe te wijzen. Hierbij rijst de vraag van wie de IT-bronnen afkomstig zijn. Maar ook: wie is de beheerder van het platform? En in aanvulling daarop: de data moet juist zijn, gestructureerd, geanalyseerd en tenslotte ook geïnterpreteerd. Pas als dit in orde is, kan big data ook leiden tot smart data.

Begrijpen van veranderende systemen

Industriële revoluties veranderen een samenleving altijd. De vraag is daarom hoe we deze veranderende systemen moeten begrijpen en hoe we ze kunnen beheersen? Wie is er de baas over? Misschien leiden deze systemen wel tot nieuwe kansen voor traditionele logistiek dienstverleners? Of voor IT-bedrijven in sommige werkgebieden. Misschien ook passeren nieuwkomers zoals Google de bestaande bedrijven als ze inspringen op deze kansen.

Van big data naar smart data: gegevens beschikbaar stellen aan slimme systemen

Vermoedelijk zal er niet één allesomvattend cloudsysteem ontstaan dat vanuit één punt te beheren is. Mijn persoonlijke mening is dat het zal uitdraaien op de formatie van een multitude aan multi-agent systemen die, vergelijkbaar met mieren, eerst hun eigen taak individueel uitvoeren zonder over kennis te beschikken van het geheel. In een project dat liep van 2005 tot 2009 heeft RWTH Aachen University een multi-agent systeem ontwikkeld voor het eerste semi-autonome truck convooi. Deze agents kunnen ook in de productiewereld leiden tot een revolutie. Door bijvoorbeeld een schoen uit te rusten met een zogenaamde agent, kan deze onafhankelijk communiceren met andere relevante schakels in de logistieke keten. Het resultaat is dat de schoen en de andere schakel(s) zichzelf kunnen organiseren en beslissingen kunnen nemen.

De transportnetwerken moeten dus op al deze veranderingen worden aangepast én als zodanig beheerd worden. In een synchromodaal netwerk bepaalt het systeem aan de hand van specifieke data en vereisten bijvoorbeeld welke vervoerder een taak mag uitvoeren. Het systeem moet deze beslissingen uiteraard wel nemen op basis van bepaalde ethische en morele principes. En dat betekent dat de samenleving met deze basiscondities akkoord moet kunnen gaan.

Impact op de maatschappij

Big data en de digitale revolutie leiden ook tot innovaties op servicegebied. De geïnformeerde gebruiker wordt zelf een expert en ziet zijn of haar mogelijkheden toenemen. Tegelijkertijd raakt ons zakelijke leven doordrenkt van gedrag zoals we dat in onze privéomgeving gewend zijn. In het bijzonder zijn het de personen die digitale tools graag en gemakkelijk omarmen, die van dienstverleners een ‘logistics as a service’ verwachten. SaaS is ooit ontwikkeld voor kleinere bedrijven die bij voorkeur zelf geen complexe IT-systemen wilden ontwikkelen. Het model hierachter is het volgende: de klant wil niets weten over de complexiteit van de processen, maar hij verwacht wel een maximale flexibiliteit en spontane acties tussendoor, zoals het aanpassen van het afleveradres van zijn pakket. De serviceprovider profileert zich daarbij ook al als zodanig, zoals DHL met leveringen tot in de kofferbak en Amazon dat al inspeelt op eventuele vervolgleveringen.

Kunstmatige intelligentie in logistiek onmisbaar

Graag zou ik ook kort enkele andere ontwikkelingen bespreken die ik zie tussen nu en tien jaar. In de toekomst zullen we afscheid nemen van de traditionele scheiding tussen productie en logistiek. Een slimme keten zal de plaats hiervan innemen. Kunstmatige intelligentie in logistiek is hierbij onmisbaar. Hoe transparanter de supply chain is, des te groter de kansen zijn voor een optimaal ontwerp ervan. En natuurlijk zullen hieraan autonome systemen worden toegevoegd, voor toepassingen op de weg of voor intralogistieke oplossingen.

Voorbeeld: Cargo Sous Terrain

In 2030 zal zeventig procent van de mensheid in megasteden leven met meer dan tien miljoen inwoners. Deze steden zullen hoogbouw kennen, maar de horizontale oppervlakte zal hetzelfde blijven. Zodoende zal de derde dimensie nodig zijn voor logistieke activiteiten. Dit is precies de reden waarom discussies over het gebruik van logistieke drones gerechtvaardigd zijn. In een ander model zou de levering van goederen onder de grond moeten plaatsvinden. Cargo Sous Terrain is zo’n project dat op dit moment wordt uitgevoerd in Zwitserland.

'Logistics as a Service'

Tenslotte zullen er ook nieuwe vormen van productie ontstaan. Waarom starten we niet met het bouwen van zaken op plaatsen waar we ze nodig hebben? UPS gebruikt al 3D-printing voor het maken van metalen producten in de Rotterdamse haven. Mijn conclusie is dat we inmiddels middenin de vierde Industriële Revolutie zitten. De belangrijkste sturende krachten daarachter zijn kunstmatige intelligentie, big data en autonoom rijden. Ze zijn bovendien groen. Interessant genoeg versterken de industrie en de groene revolutie elkaar ook nog. Een big data algoritme is ten eerste niets meer dan zijn eigen geoptimaliseerde parameter die aanstuurt op meer economische of meer ecologische aspecten. De parameter optimaliseert wat deze moet optimaliseren. Autonome systemen hebben een natuurlijke, neutrale en efficiënte manier om te kijken naar de energiebalans van een autonome truck in vergelijking met de prestaties als er een menselijke bestuurder in rijdt. Het resultaat is dat Industrie 4.0 een enorm potentieel op het gebied van efficiency blootlegt. Niet alleen bij het vormgeven van een nieuw technologisch tijdperk, maar ook in de vorm van een omvangrijke bijdrage aan een ecologische revolutie.

Aanmelden voor onze nieuwsbrief